Sales Management

NPS w B2B: jak mierzyć lojalność klientów i zapisywać odpowiedzi w CRM

SalesBond Editorial TeamEditor-in-chief: Oliver Grand7 min read
Husky w smokingu wygląda zza skali NPS od 0 do 10: krytycy, pasywni i promotorzy
Contents
  1. Wskaźnik NPS – co to jest i jak się go liczy
  2. Czym NPS w B2B różni się od NPS w sklepie
  3. Gdzie zapisać odpowiedź w CRM: trzy pola na karcie klienta
  4. Przykład: 60 klientów, 42 odpowiedzi, NPS 43 i lista sześciu krytyków
  5. Od wyniku do zadania: krytyk w 7 dni, promotor w rozmowie o kolejnej potrzebie
  6. Czego NPS nie pokaże

NPS (Net Promoter Score) to wskaźnik lojalności klientów liczony z jednego pytania o skłonność do polecenia firmy, w skali 0–10: od odsetka promotorów (oceny 9–10) odejmujesz odsetek krytyków (oceny 0–6). W B2B wskaźnik NPS zaczyna pracować dopiero wtedy, gdy odpowiedź trafia na kartę klienta w CRM i zamienia się w zadanie dla opiekuna.

Wskaźnik NPS – co to jest i jak się go liczy

W ankiecie NPS klient odpowiada na jedno pytanie, czyli na ile prawdopodobne jest, że poleci twoją firmę komuś innemu. Odpowiedź to liczba od 0 do 10. Według poradnika Interankiety o badaniu NPS oceny 0–6 dają krytyków (to aż siedem punktów skali), 7–8 pasywnych, a 9–10 promotorów. Stąd wzór NPS = % promotorów − % krytyków. Pasywni nie mają we wzorze ani plusa, ani minusa, ale wchodzą do mianownika, czyli do liczby wszystkich odpowiedzi.

Przy 42 odpowiedziach, 24 promotorach i sześciu krytykach wychodzi NPS 43. Cały rachunek, krok po kroku, jest w przykładzie niżej.

Skąd się to wzięło? Jak podaje polska Wikipedia w haśle Net Promoter Score, wskaźnik opracował Fred Reichheld razem z Bain & Company i Satmetrix, a po raz pierwszy opisał go w grudniu 2003 roku w „Harvard Business Review”, w artykule „One Number You Need to Grow”. Wynik przyjmuje wartości od −100 do +100.

Pytać można na dwa sposoby. Commplace w tekście o wskaźniku NPS rozróżnia badanie relacyjne, czyli pytanie o całą współpracę, i transakcyjne, zadawane po konkretnym zdarzeniu. Przy bazie klientów B2B wybierz relacyjne. Jego wynik opisuje klienta, a więc ma swoje miejsce na karcie klienta.

Czym NPS w B2B różni się od NPS w sklepie

W sklepie internetowym ankietę wypełnia ta sama osoba, która kupiła. A kto odpowiada w imieniu firmy, która kupuje od ciebie od kilku lat?

Deklarację z ankiety warto zestawić z tym, czy klient faktycznie kupuje ponownie, a ten wskaźnik opisujemy w tekście o retencji klientów w B2B.

Po stronie klienta B2B jest zwykle kilka osób. Ktoś podpisuje umowę i decyduje o budżecie, ktoś inny codziennie pracuje z twoim produktem albo zespołem. Ich oceny potrafią się różnić, więc zanim wyślesz ankietę, ustal jedną regułę i trzymaj się jej w każdym badaniu. Najprostsza to pytać jedną osobę decyzyjną u każdego klienta. Wtedy wiesz, co myśli człowiek, który odnawia umowę, ale nie wiesz nic o użytkownikach. Zapisz to ograniczenie obok wyniku, żeby nikt w zespole nie czytał go szerzej, niż pozwalają dane.

Druga różnica to pieniądze. W sklepie tysiące kupujących mają podobną wagę. W bazie B2B jeden krytyk może odpowiadać za kilka procent rocznego przychodu, a wzór NPS tego nie widzi bo każdą odpowiedź liczy tak samo. Dlatego obok wyniku potrzebujesz przychodu klienta, najlepiej razem z jego segmentem (jak podzielić bazę, pokazuje tekst o segmentacji klientów B2B według przychodu).

Jest i trzecia różnica, na korzyść B2B. Każdego respondenta znasz z nazwy firmy i nazwiska, więc ocenę da się przypiąć do konkretnej karty klienta i konkretnego opiekuna.

Gdzie zapisać odpowiedź w CRM: trzy pola na karcie klienta

Wyniki ankiety najczęściej zostają w narzędziu do ankiet albo w arkuszu, który widzi jedna osoba. Opiekun otwiera kartę przed rozmową i nie ma pojęcia, że miesiąc wcześniej dyrektor po drugiej stronie wystawił niską ocenę.

NPS klienta to ocena od 0 do 10, którą wystawiła osoba po stronie klienta, razem z grupą, do której ta ocena go zalicza. W B2B zapisujesz ją na karcie klienta w CRM, w trzech polach niestandardowych. Pierwsze to wynik, liczba od 0 do 10. Drugie to data ankiety, bo ocena sprzed roku i ocena z zeszłego tygodnia znaczą co innego. Trzecie to osoba, która odpowiedziała, najlepiej jako powiązanie z jej kartą kontaktu– przy zmianie osoby decyzyjnej u klienta od razu widać, że stara ocena należała do kogoś innego.

Czy status też potrzebuje osobnego pola? Da się go wyliczyć z wyniku, ale lista wyboru „krytyk”, „pasywny”, „promotor” pozwala przefiltrować klientów jednym kliknięciem. Dodaj czwartą wartość, „brak odpowiedzi”. Klient, który dostał ankietę i milczy, powinien być widoczny na na liście tak samo jak ten, który odpisał.

Przykład: 60 klientów, 42 odpowiedzi, NPS 43 i lista sześciu krytyków

Liczby w tym przykładzie są ilustracyjne, dobrane tak, żeby rachunek dało się prześledzić. Firma B2B ma 60 aktywnych klientów, którzy dają razem 1 800 000 zł rocznego przychodu, średnio 30 000 zł na klienta. Ankieta idzie do jednej osoby decyzyjnej u każdego z nich. Odpowiadają 42 osoby, czyli 70%.

Grupa Ocena Klienci Udział
Promotorzy 9–10 24 57,1% odpowiedzi
Pasywni 7–8 12 –
Krytycy 0–6 6 14,3% odpowiedzi
Razem odpowiedzi 0–10 42 70% z 60 klientów
Brak odpowiedzi brak 18 30% z 60 klientów

Pasywni nie mają w tabeli udziału, bo we wzorze nie dodaje się ich ani nie odejmuje. Liczą się tylko w sumie 42 odpowiedzi.

Trzy grupy klientów po ankiecie NPS: promotorzy, pasywni i krytycy, każdy klient to jedna kropka

Liczysz w trzech ruchach. Najpierw promotorzy minus krytycy, 24 − 6 = 18. Potem dzielisz przez wszystkie odpowiedzi razem z pasywnymi, 18 / 42 = 42,9. Po zaokrągleniu NPS wynosi 43, tyle samo co z odsetków (57,1% − 14,3%).

Teraz kolumna, której we wzorze nie ma. Sześciu krytyków to 14,3% odpowiedzi. Jeśli każdy z nich kupuje rocznie za 36 000 zł, razem odpowiadają za 6 × 36 000 = 216 000 zł, czyli 12% przychodu (216 000 / 1 800 000). Z takiego badania zespół sprzedaży wynosi przede wszystkim listę sześciu firm z kwotą 216 000 zł obok. Liczba 43 nikomu zadania nie przydzieli.

Zostaje 18 klientów, którzy nie odpowiedzieli (30% bazy). Trafiają na osobną listę. Milczenie nie jest oceną 7 ani 8, więc nie dopisuj tych firm do pasywnych.

Kto po sprzedaży odpowiada na zgłoszenia klienta, a kto na ankietę, rozdzielamy w tekście Program do obsługi klientów.

Od wyniku do zadania: krytyk w 7 dni, promotor w rozmowie o kolejnej potrzebie

Sama ocena na karcie tylko leży. Dlatego regułę ustal, zanim wyślesz ankietę, i powiedz o niej zespołowi.

Krytyk oznacza zadanie w CRM dla opiekuna klienta, z terminem do 7 dni od odpowiedzi. Zadanie brzmi „zadzwoń i zapytaj, co stoi za oceną”, a wynik rozmowy ląduje w notatce na karcie. Bez tłumaczenia się i bez oferty rabatu w pierwszym zdaniu. W przykładzie to sześć rozmów, które jeden opiekun zmieści w tygodniu.

Trzy kroki: odpowiedź w ankiecie NPS, pola na karcie klienta w CRM, zadanie dla opiekuna w 7 dni

Promotorowi samo podziękowanie nie wystarczy. Opiekun pyta go o dodatkową potrzebę, na przykład czego jeszcze brakuje jego zespołowi albo co kupuje dziś gdzie indziej. Stąd prosta droga do rozmowy o wyższym pakiecie (kto jest na nią gotowy, opisuje tekst o upsellingu w B2B) albo o dodatkowym produkcie, czyli o cross-sellingu. W przykładzie takich rozmów jest 24, więc zacznij od klientów z najwyższym przychodem.

Pasywni nie dostają zadania od razu. Wystarczy, że przy następnym badaniu sprawdzisz, w którą stronę się przesunęli.

Ankieta mówi, co klient deklaruje, a historia zakupów pokazuje, co robi. Obie rzeczy dobrze jest widzieć obok siebie. W SalesBond historię zakupów czyta narzędzie Repeat Sales. Dla klientów z co najmniej dwoma zakupami wyznacza cykl zakupowy i na podstawie czasu od ostatniego zakupu pokazuje, czy kolejny jest w terminie, czy się spóźnia. Promotor, który spóźnia się z zamówieniem, to rozmowa na ten tydzień.

Jeśli nie wiesz, w jakim stanie jest twoja baza, zacznij od bezpłatnego audytu CRM. SalesBond przegląda ostatnie 30 dni danych i przysyła raport PDF (jest w nim część o klientach powracających), a po 7 dniach drugi PDF z tym, co się zmieniło. Sprawdź swój CRM z SalesBond.

Czego NPS nie pokaże

Ten sam wynik może opisywać dwie różne bazy. Interankiety w cytowanym wyżej poradniku zwraca uwagę, że NPS 20 z 60% promotorów i 40% krytyków to inna sytuacja niż NPS 20 z 25% promotorów i 5% krytyków przy wielu pasywnych. Która z tych firm ma większy kłopot? Pierwsza, bo prawie połowa jej klientów jest niezadowolona. Na spotkaniu zespołu pokazuj więc najpierw rozkład i listę nazw, a sam wynik na końcu.

NPS nie mówi nic o tych, którzy nie odpowiedzieli, a w przykładzie to 18 firm z 60. Opiera się też na jednej osobie u klienta. Zmiana dyrektora po drugiej stronie potrafi przesunąć ocenę, choć w twojej obsłudze nic się nie zmieniło.

Zwykle radzi się porównać swój wynik z benchmarkiem branży i sprawdzić, czy jest „dobry”. Uważamy, że uczciwe jest tylko porównanie z własnym poprzednim okresem. Benchmarku NPS dla B2B z metodą, którą da się sprawdzić, nie znaleźliśmy, a wynik zależy od tego, kogo pytasz i ilu klientów odpowiada. Ta sama ankieta, ta sama reguła wyboru respondenta, ta sama baza – dopiero wtedy różnica między dwoma badaniami coś znaczy.

Ankieta nie zastąpi dwóch innych rachunków. Odpływ klientów liczy się z tego, kto przestał kupować (wzór i pola znajdziesz w tekście o churnie klientów B2B liczonym z danych CRM), a ile wart jest klient w czasie, mówi customer lifetime value. NPS dokłada do nich zdanie klienta wypowiedziane wprost, którego w historii szans nie ma. Zanim wyślesz pierwszą ankietę, załóż trzy pola na karcie klienta i zapisz regułę dla krytyków, a już pierwsza odpowiedź trafi do właściwego opiekuna.