Sales Management

Prospecting w sprzedaży B2B – jak szukać klientów i zapisywać to w CRM

SalesBond Editorial TeamEditor-in-chief: Oliver Grand8 min read
Husky w stroju sportowym na szwie między arkuszem z powtórzonymi firmami a rekordem w CRM z polami źródło, status, następna aktywność
Contents
  1. Prospecting a lead generation i cold calling
  2. Kto trafia na listę: ICP w czterech polach
  3. Jak wygląda prospekt w CRM: rekord, źródło, status, następna aktywność
  4. Cztery liczby tygodnia: z listy do rozmowy, spotkania i szansy
  5. Kiedy skreślić prospekta z listy
  6. FAQ: prospecting w pytaniach
  7. Co to jest prospecting?
  8. Jak robić prospecting?
  9. Czy prospecting jest legalny?
  10. Kto to jest prospect?

Prospecting (prospekcja) to systematyczne szukanie i kwalifikowanie potencjalnych klientów B2B, zanim trafią do lejka jako szansa sprzedaży. W CRM wystarczą do niego trzy rzeczy przy każdym prospekcie: źródło, status i następna aktywność.

Kompendium na marczak.me opisuje go jako „aktywne, planowe poszukiwanie potencjalnych klientów” (marczak.me). W praktyce to ta część pozyskiwania klientów B2B, w której pierwszy ruch wykonuje handlowiec.

Słowo „prospekt” przyjęło się w żargonie handlowców, choć po polsku znaczy też ulotkę, dlatego w tym tekście pojawia się na zmianę z „potencjalnym klientem”. Chodzi po prostu o firmę, która pasuje do twojego profilu klienta i czeka na liście do kontaktu, ale nie ma jeszcze otwartej szansy w lejku.

Poradnik Sellwise ostrzega przed odkładaniem tej pracy na później i ujmuje to dosadnie: „musisz się narobić, zanim cokolwiek zarobisz” (Sellwise). Zgoda. Tylko co po takim tygodniu telefonów i e-maili zostaje w CRM?

Prospecting a lead generation i cold calling

Na poniedziałkowym spotkaniu zespołu te trzy pojęcia często lądują w jednym worku, a potem nikt nie wie, kto odpowiada za pustą górę lejka. Najszybciej rozdzielisz je, pytając, kto zaczyna kontakt.

W prospectingu zaczyna handlowiec. Sam wybiera firmę z listy i odzywa się pierwszy, a w CRM powstaje rekord prospekta ze źródłem, statusem i następną aktywnością. Przy lead generation pierwszy ruch należy do potencjalnego klienta, który zostawia zapytanie, na przykład w formularzu, i wtedy zespół rozlicza się z szybkości odpowiedzi (o tym jest tekst o czasie reakcji na leady). Cold calling mieści się w prospectingu jako jeden z kanałów, obok cold mailingu i wiadomości na LinkedInie. W CRM zostawia ślad jako aktywność typu „telefon” przy rekordzie prospekta.

Pierwszym kontaktem bywa też wiadomość e-mail, a jak zapisać ją w CRM, pokazuje tekst o cold mailingu w B2B.

Dla CRM ta różnica ma praktyczny skutek. Leady przychodzące i prospekty z własnej listy powinny dać się odfiltrować jednym polem, bo inaczej nie porównasz, ile szans daje każda z dróg.

Czym jest lead i kiedy przestaje nim być, wyjaśniamy w tekście o tym, jak kwalifikować leady w CRM.

Skąd brać leady i co z nimi robić w CRM, opisujemy w osobnym tekście o lead generation w B2B.

Kto trafia na listę: ICP w czterech polach

Zanim handlowiec wykona pierwszy telefon, ktoś musi zdecydować, do kogo w ogóle dzwonić. Według kompendium marczak.me pierwszym krokiem jest profil idealnego klienta (ICP), czyli branża, wielkość firmy, lokalizacja i role decyzyjne, a brak jasnego ICP kończy się czasem straconym na kontakty, które nic nie dają (marczak.me).

Same rozmowy i ich wyniki opisujemy w tekście o cold callingu w B2B.

W CRM te cztery cechy mogą być czterema polami przy firmie. Przykład konfiguracji (nazwy pól są umowne, w twoim CRM mogą brzmieć inaczej ):

  • „Branża” – lista wyboru, żeby nikt nie wpisywał tej samej branży na pięć sposobów;
  • „Wielkość firmy” – przedział zatrudnienia albo przychodu, jeden z dwóch, konsekwentnie;
  • „Lokalizacja” – województwo lub kraj;
  • „Rola decyzyjna” – stanowisko osoby, z którą handlowiec ma rozmawiać, zapisane przy kontakcie.

Firma, której nie da się opisać tymi czterema polami, nie trafia na listę. Wyjątki? Handlowiec wpisuje powód w notatce przy firmie (jedno zdanie wystarczy, np. „polecenie od obecnego klienta”) i po miesiącu widzisz, czy wyjątki dają rozmowy, czy tylko wydłużają listę.

Gdzie taką listę trzymać? W większości systemów CRM (jeśli dopiero go wybierasz, zacznij od tekstu co to jest CRM) są dwie możliwości: osobny moduł leadów albo firmy i kontakty z dodatkowym polem statusu. Obie działają. Ważne, żeby prospekt nie był od razu szansą w lejku, bo wtedy lejek puchnie od firm, z którymi nikt jeszcze nie rozmawiał, a prognoza sprzedaży przestaje cokolwiek znaczyć.

Jak wygląda prospekt w CRM: rekord, źródło, status, następna aktywność

Ta sama firma trzy razy w arkuszu, za każdym razem z innym numerem telefonu? Tak wygląda lista prowadzona bez CRM. Dlatego jeden prospekt to w CRM jeden rekord, a duplikaty scalasz, zanim ktokolwiek zadzwoni.

Gdy prospekt zostaje klientem, trafia do bazy klientów, o której piszemy w tekście Baza klientów B2B w CRM.

Czym różni się sprzedaż B2B od B2C i jak ułożyć jej proces w CRM, piszemy osobno.

Firmao, dostawca systemu CRM, pisze na swoim blogu, że „CRM centralizuje wszystkie informacje o potencjalnych klientach – od źródła ich pozyskania, przez historię wszystkich interakcji, notatki z rozmów, aż po status w procesie sprzedaży” (Firmao). To deklaracja producenta bez pomiaru w tle. Jako punkt wyjścia się jednak nada, a z całej tej listy na start wystarczą cztery pola (nazwy poniżej są przykładowe).

Pierwsze jest „Źródło”, czyli baza branżowa, targi albo polecenie. Bez niego dwóch list nie porównasz. „Status prospektu” (nowy, w kontakcie, spotkanie umówione, skreślony) pokazuje, ile firm stoi na każdym kroku, i tak naprawdę z niego policzysz cztery liczby tygodnia. Przy „Następnej aktywności” handlowiec zapisuje datę i kanał, czyli telefon, e-mail albo wiadomość na LinkedInie, żeby żadna firma nie leżała bez zaplanowanego ruchu. Ostatnie pole, „Powód skreślenia”, powie ci po kilku tygodniach, czy zawiodła lista, czy moment kontaktu.

Cztery puste pola prospekta w CRM z krótkim opisem celu: źródło, status prospektu, następna aktywność i powód skreślenia

Trzy pierwsze pola warto ustawić jako obowiązkowe. Czwarte wypełnia się tylko przy skreśleniu.

Przy kontakcie przyda się jeszcze jedno pole, przykładowo „Podstawa kontaktu”. Handlowiec zapisuje w nim, skąd pochodzi zgoda albo na jakiej podstawie się odzywa, więc gdy ktoś o to zapyta, odpowiedź będzie w rekordzie (o przepisach piszemy w FAQ na końcu).

Najwięcej sporów budzi pole „Następna aktywność”. Handlowcy często traktują je jak formalność i wpisują „zadzwonić” bez daty. Tymczasem rekord bez daty następnego ruchu jest w praktyce porzucony, nawet jeśli jego status mówi „w kontakcie”. Ta sama reguła obowiązuje później w lejku i opisaliśmy ją osobno w tekście o następnym kroku przy każdej szansie.

Pozostaje moment przejścia. Prospekt staje się szansą wtedy, gdy spełni warunek, który zespół ustalił z góry, na przykład po spotkaniu, na którym decydent potwierdził potrzebę. Dopiero wtedy trafia na pierwszy etap lejka (etapy i warunki przejścia rozpisaliśmy w tekście o etapach lejka sprzedażowego). Źródło powinno przenieść się z prospekta na szansę, inaczej stracisz odpowiedź na pytanie, skąd wzięła się wygrana.

Cztery liczby tygodnia: z listy do rozmowy, spotkania i szansy

Często radzi się rozliczać prospecting z liczby telefonów i e-maili dziennie. Uważamy inaczej. Sama aktywność nic nie mówi o liście, bo ta sama liczba telefonów do firm spoza ICP wygląda w raporcie identycznie jak telefony do listy dobranej starannie. Co więc liczyć? Proponujemy cztery liczby, dla każdego źródła osobno: ile firm jest na liście, do ilu decydentów udało się dotrzeć, ile z tego wyszło spotkań i ile spotkań zamieniło się w szansę.

W tym przykładzie ilustracyjnym (to nie benchmark rynkowy) handlowiec bierze listę 200 firm pasujących do ICP i w polu „Źródło” wpisuje „baza branżowa”. Dociera do 60 decydentów (30% z 200). Umawia 15 spotkań (25% z 60), a 6 z nich zamienia się w szanse w lejku (40% z 15). Wygrywa 2 z 6, a przy średniej wartości szansy 12 000 zł daje to razem 24 000 zł. W przeliczeniu na całą listę 3% firm stało się szansą (6 z 200), a 1% zakończyło się wygraną (2 z 200).

Piramida z przykładu: 200 firm, 60 rozmów, 15 spotkań, 6 szans i 2 wygrane, między poziomami przejścia 30%, 25% i 40%

Co z tego wynika na poniedziałek? Każdy krok przykładu odpowiada na inne pytanie. Mało rozmów przy długiej liście oznacza kłopot z danymi kontaktowymi albo z doborem roli decyzyjnej. Dużo rozmów i mało spotkań wskazuje na otwarcie rozmowy lub na ofertę, która nie trafia w problem tej branży. A spotkania, po których nie powstają szanse, każą wrócić do ICP: być może rozmawiasz z firmami, które chętnie słuchają i nie mają budżetu.

Pole „Źródło” robi tu najwięcej pracy. Gdy druga lista, na przykład z targów, ma własny zestaw tych samych czterech liczb, od razu widać, na którą poświęcić kolejny tydzień. Bez źródła obie listy zlewają się w jedną średnią i nikt nie wie, co powtórzyć.

Jak to policzyć? W większości systemów CRM wystarczy raport lub filtr po polu statusu, pogrupowany według źródła (stan na listopad 2026 r.; nazwy raportów różnią się między systemami). Po przejściu prospekta do lejka te same liczby czyta się już z pól szansy, co pokazujemy w tekście o wskaźnikach sprzedaży z pól szansy.

Kiedy prospekty zaczną trafiać do lejka jako szanse, przyda się spojrzenie z zewnątrz na porządek w całym CRM. Bezpłatny audyt SalesBond (CRM Report) analizuje ostatnie 30 dni danych z twojego CRM i przysyła obszerny raport PDF, a po 7 dniach drugi PDF z tym, co się zmieniło. Sprawdź swój CRM z SalesBond.

Kiedy skreślić prospekta z listy

Lista, z której nic nie znika, rośnie co tydzień i co tydzień gorzej się ją czyta. Handlowiec otwiera ją rano, widzi firmy, do których dzwonił wiele razy bez skutku, i tak naprawdę odruchowo wybiera te, z którymi rozmawia mu się się najmilej.

Dlatego zespół potrzebuje reguły stopu, ustalonej, zanim ruszy kampania. Składa się z dwóch liczb, które wybierasz samodzielnie: liczby prób kontaktu (N) oraz okresu, w którym mają się zmieścić. Jeśli po N próbach różnymi kanałami nikt nie odpowiedział, status zmienia się na „skreślony”, a w polu „Powód skreślenia” ląduje „brak odpowiedzi”. Jednej dobrej wartości dla wszystkich branż nie ma, więc zapisz wybrane N i okres w notatce do kampanii, żeby każdy handlowiec liczył próby tak samo.

Skreślenie nie musi być ostateczne. Firma, która odpowiedziała „wróćmy do tematu w przyszłym roku”, dostaje w CRM aktywność z konkretną datą, na przykład telefon w styczniu, i zostaje na liście z uczciwym statusem. Firma, która napisała „nie jesteśmy zainteresowani”, wypada z innym powodem niż ta, która milczała, i to rozróżnienie przyda się przy ocenie źródła. Jeśli większość skreśleń z jednej listy ma powód „nie ta branża”, wiadomo że zawiodło ICP, a handlowiec zrobił swoje.

Jest jeszcze jeden zysk. Cztery liczby tygodnia mają sens tylko wtedy, gdy mianownik jest prawdziwy, a lista pełna martwych rekordów zaniża każde przejście i podsuwa błędny wniosek, że kanał nie działa.

FAQ: prospecting w pytaniach

Co to jest prospecting?

To stała praca handlowca nad listą firm, które pasują do profilu klienta: wyszukanie ich, sprawdzenie i pierwszy kontakt. Kończy się w chwili, gdy prospekt staje się szansą w lejku albo zostaje skreślony.

Jak robić prospecting?

Zacznij od ICP zapisanego w czterech polach, zbuduj listę z jednego źródła i przy każdej firmie ustaw status oraz następną aktywność z datą. Raz w tygodniu policz cztery liczby dla każdego źródła i skreśl rekordy, które wyczerpały ustaloną liczbę prób.

Czy prospecting jest legalny?

Wyszukiwanie firm i budowanie listy to zwykła praca handlowa, ostrożności wymaga dopiero pierwszy kontakt. Art. 398 ustawy Prawo komunikacji elektronicznej, obowiązującej od 10 listopada 2024 r., zakazuje używania telefonu i innych urządzeń końcowych do przesyłania informacji handlowej, w tym marketingu bezpośredniego, bez uprzedniej zgody odbiorcy (tekst ustawy). Zakres tego przepisu wobec firm jest w komentarzach sporny, więc przed ustawieniem sekwencji kontaktu sprawdź go z prawnikiem (ten akapit nie jest poradą prawną).

Kto to jest prospect?

Prospect (po polsku prospekt lub potencjalny klient) to firma albo osoba, która spełnia kryteria twojego profilu klienta i jest na liście do kontaktu, ale jeszcze nie wyraziła zainteresowania ofertą. Lead tym się od niego różni, że sam wykonał pierwszy ruch, na przykład wypełnił formularz.