Sales Management

Sprzedaż B2B – czym różni się od B2C i jak ułożyć proces w CRM

SalesBond Editorial TeamEditor-in-chief: Oliver Grand7 min read
Husky w smokingu stoi na skale o wschodzie słońca obok napisu „Kto decyduje?”, czyli pytania o role w sprzedaży B2B
Contents
  1. Sprzedaż B2B a B2C: pięć różnic, które widać w CRM
  2. Kilka osób przy jednej szansie: role kontaktów
  3. Kto jest właścicielem szansy na każdym etapie
  4. Długi cykl: data, następny krok i wiek szansy
  5. Przykład: 30 szans i decydent w rekordzie
  6. FAQ: podobne pytania

Sprzedaż B2B to sprzedaż produktów i usług innym firmom. Od sprzedaży konsumentom (B2C) odróżnia ją dłuższy cykl, kilka osób decydujących po stronie klienta i większe kwoty, więc w CRM przy każdej szansie warto zapisać, kto decyduje, na jakim etapie jest rozmowa i jaki jest następny krok.

Listy etapów tu nie powtarzamy, bo jest już w tekście o etapach procesu sprzedaży i wygranych szansach. Pytanie na dziś jest węższe. Co musi się znaleźć w rekordzie szansy, żeby proces sprzedaży B2B dało się prowadzić i mierzyć? Pola podajemy dla neutralnego CRM, jako propozycję konfiguracji: odtworzysz ją u siebie pod własnymi nazwami.

Sprzedaż B2B a B2C: pięć różnic, które widać w CRM

Sklep internetowy sprzedaje słuchawki. Jedna osoba, jedna decyzja, płatność kartą. Firma, która wdraża oprogramowanie magazynowe, rozmawia najpierw z kierownikiem logistyki, potem z działem IT, a na końcu z kimś, kto podpisuje budżet. Według tekstu inmarketing.pl z lipca 2025 r. proces zakupowy w B2B jest często długi i opiera się na analizie, porównaniach i konsultacjach wewnętrznych po stronie klienta (inmarketing.pl). W tekście devagroup.pl o odcinku podcastu SEMcast (październik 2024 r.) pada zdanie, że sprzedaż B2B „opiera się na ustrukturyzowanym procesie, dogłębnym zrozumieniu potrzeb klienta i partnerskiej relacji” (devagroup.pl).

W definicjach brzmi to ogólnie. W CRM każda z tych różnic zamienia się w konkretne pole albo powiązanie.

Gdy proces jest już ułożony, warto spisać strategię sprzedaży małego zespołu B2B.

Różnica B2C B2B Co zapisać w CRM
Kto kupuje jedna osoba firma, czyli kilka osób kontakty przypięte do szansy, każdy z rolą
Czas decyzji często jedna wizyta długi, z konsultacjami po stronie klienta data utworzenia szansy, data wejścia na etap, przewidywana data zamknięcia
Kwota cena z cennika większa i negocjowana wartość szansy, poprawiana po każdej zmianie oferty
Kto prowadzi rozmowę jeden sprzedawca albo sam sklep kilka osób po kolei właściciel szansy na bieżącym etapie
Co dzieje się po zakupie zwykle koniec kontaktu relacja i kolejne zamówienia opiekun klienta i data następnego kontaktu

Do żadnego z tych wierszy nie trzeba osobnego systemu. Kontakty, wartość i daty ma każdy CRM (jak wygląda pojedyncza szansa, pokazuje tekst co to jest CRM na przykładzie szansy). Brakuje zwykle tylko roli kontaktu i jasnej zasady, kto jest właścicielem na którym etapie.

Kilka osób przy jednej szansie: role kontaktów

Otwórz dowolną szansę z lejka i policz przypięte kontakty. Jeśli jest jeden, to zazwyczaj osoba, która wypełniła formularz albo odebrała pierwszy telefon. Czy ona podpisze umowę?

W B2B często nie. Dlatego do szansy warto przypiąć wszystkie osoby, z którymi handlowiec rozmawia, i każdej nadać rolę. Przykład konfiguracji w neutralnym CRM to pole niestandardowe przy kontakcie w szansie, nazwane na przykład „Rola w decyzji”, z listą trzech wartości:

  • decydent, czyli osoba, która podpisuje albo zatwierdza budżet;
  • użytkownik: ktoś, kto będzie pracował z produktem i najlepiej zna problem;
  • osoba z finansów (albo z działu zakupów), która pyta o warunki płatności i porównuje oferty.

Nazwa pola jest przykładowa. W twoim CRM może to być rola kontaktu wbudowana w szansę, znacznik albo zwykła lista wyboru.

Przydaje się ono przy przejściach między etapami. Jako przykład kryterium wejścia na kolejny etap inmarketing.pl podaje „potwierdzenie budżetu lub obecność decydenta na spotkaniu” (źródło). Takiego kryterium nie sprawdzisz, jeśli w rekordzie nie widać który z kontaktów jest decydentem. Jak pisać same kryteria, opisuje tekst o kryteriach przejścia między etapami lejka.

Zwykle radzi się rozrysować w CRM cały komitet zakupowy, z poziomem wpływu, nastawieniem i relacjami między ludźmi. My tak nie robimy. Na początek wystarczą trzy role i jedno pytanie przed wysłaniem oferty: czy przy tej szansie jest decydent? Pole, którego handlowiec nie umie wypełnić po pierwszej rozmowie, zostaje puste. A pusta mapa interesariuszy wygląda w raporcie tak samo jak brak decydenta. Czwartą i piątą rolę dopiszesz później, gdy trzy pierwsze będą wypełnione w większości szans.

Karta szansy w CRM połączona z trzema kontaktami: decydentem, użytkownikiem i osobą z finansów, z wartością i datą następnego kroku

Kto jest właścicielem szansy na każdym etapie

Weźmy przykładowy zespół. Jedna osoba umawia pierwsze rozmowy (w większych firmach to SDR, czyli sales development representative), handlowiec prowadzi ofertę i negocjacje, a po podpisaniu umowy firmę przejmuje opiekun klienta. Trzy osoby, jedna szansa i jedno pole „Właściciel” w CRM.

Kłopot zaczyna się przy przekazaniu. Rozmowa umówiona, handlowiec jeszcze nie zajrzał do rekordu, a w polu „Właściciel” dalej widnieje osoba, która umawiała spotkanie. Tak naprawdę nikt nie czuje, że to jego ruch, a klient od tygodnia czeka na ofertę. Kto ma do niego napisać?

Na jutrzejszą odprawę wystarczy jedna zasada. Właścicielem szansy jest ten, kto ma w kalendarzu jej następny krok. Przy zmianie etapu, która oznacza przekazanie zmienia się też właściciel, a przekazujący zostawia krótką notatkę o tym, z kim rozmawiał, kto po stronie klienta decyduje i co obiecano. Chcesz później sprawdzać, kto pozyskał szansę? Dodaj drugie pole, na przykład „Pozyskał”, i nie ruszaj go po pierwszym wpisie. Główne pole właściciela odpowiada wtedy na pytanie „kto teraz”, a historia leży osobno.

W małym zespole, gdzie handlowiec sam umawia, sam ofertuje i sam opiekuje się klientem, ta zasada nic nie zmienia. Zaczyna działać w dniu, w którym pojawia się druga rola.

Długi cykl: data, następny krok i wiek szansy

Przy sprzedaży, która zamyka się w jeden dzień, daty w rekordzie niewiele mówią. Przy cyklu, który trwa na przykład 60 dni, bez dat nie odróżnisz szansy idącej swoim tempem od takiej, która utknęła.

Jak wygląda długi cykl z zapytaniami ofertowymi i granicą z ERP, opisujemy w tekście CRM dla firm produkcyjnych.

Jakie techniki sprzedaży B2B zostawiają ślad w CRM, opisujemy w osobnym tekście.

Wystarczą trzy informacje. Datę utworzenia CRM zapisuje sam. Następnym krokiem jest po prostu aktywność z terminem, na przykład telefon w czwartek albo poprawiona oferta wysłana osobie z finansów. A wiek szansy? To liczba dni od utworzenia do dziś; część systemów pokazuje go od razu, w innych policzysz go w w raporcie albo w eksporcie do arkusza.

Z tych pól powstają wskaźniki. Wśród miar procesu B2B inmarketing.pl wymienia konwersję między etapami, długość cyklu sprzedaży, współczynnik wygranych, wartość i liczbę szans oraz aktywność handlowców zestawioną z efektywnością (inmarketing.pl). Długość cyklu policzysz tylko z dat, a wartość lejka tylko wtedy, gdy kwota w szansie jest aktualna. Które pola szansy zasilają który wskaźnik, rozpisaliśmy w tekście o wskaźnikach sprzedaży z pól szansy.

Na ten tydzień wystarczy przejrzeć z zespołem otwarte szanse bez zaplanowanej następnej aktywności i te starsze niż twój typowy cykl. Jak zbudować taki filtr i co zrobić z listą, opisuje tekst o szansach bez następnego kroku.

Przykład: 30 szans i decydent w rekordzie

Zespół ma w kwartale 30 szans, każda warta 20 000 zł. Liczby są ilustracyjne i dobrane tak, żeby rachunek dało się sprawdzić w pamięci.

Co liczymy Wynik
Wartość lejka 30 × 20 000 zł = 600 000 zł
Wygrane przy współczynniku wygranych 20% 6 szans, czyli 120 000 zł
Długość cyklu 60 dni
Kontakty przy jednej szansie średnio 3 (decydent, użytkownik, osoba z finansów)
Szanse z decydentem w rekordzie 18, w tym 5 wygranych (28%)
Szanse bez decydenta w rekordzie 12, w tym 1 wygrana (8%)

Suma się zgadza. Bez pola z rolą kierownik sprzedaży widzi tylko jeden wspólny wynik 20% (6 wygranych na 30, czyli 5 + 1 z dwóch ostatnich wierszy). Z polem widzi dwie grupy, które wygrywają w bardzo różnym tempie.

Z interpretacją trzeba uważać. To korelacja i dowodu przyczyny tu nie ma; możliwe, że handlowcy docierają do decydenta właśnie tam, gdzie klient i tak jest bliżej zakupu. Lista 12 szans bez decydenta i tak daje gotowy plan pracy. Przy każdej z nich handlowiec może zadać rozmówcy jedno pytanie („kto oprócz ciebie będzie zatwierdzał ten zakup?”) i dopisać kontakt do rekordu.

Zanim dodasz nowe pola, dobrze wiedzieć, w jakim stanie są te, które już masz. Bezpłatny audyt CRM od SalesBond (CRM Report) obejmuje ostatnie 30 dni danych z twojego CRM i przychodzi jako raport PDF, a po 7 dniach dostajesz drugi PDF z tym, co się zmieniło. Sprawdź swój CRM z SalesBond.

FAQ: podobne pytania

Co oznacza termin „B2B”?

Skrót pochodzi od angielskiego „business to business” i oznacza relację, w której obie strony transakcji są firmami. Sprzedaż B2B to więc sprzedaż produktów lub usług przedsiębiorstwom, a B2C – klientom indywidualnym.

Jakie są etapy procesu sprzedaży?

Etapy procesu sprzedaży zależą od tego, jak kupują twoi klienci. Wspólnej listy nie ma (producent maszyn będzie miał inne etapy niż agencja marketingowa), ale w B2B do każdego etapu warto dopisać, kto jest wtedy właścicielem szansy i który kontakt musi być w rekordzie. Przykładowy układ etapów z warunkami wygranej znajdziesz w tekście o etapach procesu sprzedaży.

Czy do sprzedaży B2B potrzebny jest osobny CRM?

Zwykle nie. Wystarczy ten, który już masz, o ile pozwala przypiąć kilka kontaktów do jednej szansy, dodać pole z rolą i filtrować szanse po dacie następnej aktywności. Żeby CRM pasował do B2B, dodaj na początek dwa pola (rolę kontaktu i „Pozyskał”); wartość, daty, właściciel i następna aktywność są w systemie od pierwszego dnia. Jeśli dopiero wybierasz system, sprawdź go na własnych danych, jak w teście opisanym w tekście system CRM: test na 20 szansach.

Jakie są przykłady firm B2B?

Każda firma, której klientami są inne firmy. Producent opakowań, który sprzedaje hurtowniom, software house piszący systemy dla banków albo firma logistyczna obsługująca sklepy internetowe prowadzą sprzedaż B2B, nawet jeśli ich klienci sprzedają dalej konsumentom.